قەدەغەی نزیکبوونەوە

ڕێبەرنامەکانی فریکەوتنی قوربانیان تاوان (نوێکردنەوە ١٩/١٠/٢٠٢٣) نامیلکە و ڕێبەرنامەکانی RIKU riku.fi/oppaat

هەرکەسێک پێویستی بە پاراستن هەبێت بۆ پاراستنی ژیان، تەندروستی یان ئازادی یان بۆ ڕێگریکردن لە هەراسانکردن، دەتوانێت داوای فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە بکات. فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە کەسی ژێرباری قەدەغەکە، قەدەغەدەکات لە هەر شێوە پەیوەندیکردن یان لێنزیزیکبوونەوەیێك لە کەسی پارێزراو بە فەرمانی قەدەغەکردنەکە.

قەدەغەکە نابێتە ڕێگری لەپێش پەیوەندیکردنی ڕەوا و بەهۆیەکی تایبەت. بەرکەوتن سەرەڕای قەدەغەکردنەکە ڕێگەپێدراوە، بۆ نموونە لە ئەگەری نەخۆشکەوتنی لەناکاوی منداڵێکی هاوبەشیاندا. فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە کارا دەبێت بۆ ماوەیێك ئەوپەڕی ساڵێکە و فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوەی خێزانیش کارایە بۆ ماوەیێك ئەوپەڕیی سێ مانگه. ئەگەر پێویست بوو دەتوانرێت ماوەکان درێژ بکرێتەوە.

داواکردنی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە و تێچووەکانی

دادگا دەتوانێت فەرمانی بدات بە یاریدەدەری دادگا کە لە پارەی دەوڵەتەوە پارە بدرێت بە داواکار بۆ قەدەغەکردنی نزیکبوونەوە یان بۆ ئەو کەسەی کە مەبەست لێی پارێزراوە بە فەرمانەکە، ئەگەر بنەماکە گومانی تاوانێک بێت دژی ژیانی کەسە پارێزراوەکە، تەندروستی یان ئازادی و دانانی یاریدەدەر دەبێت بە ڕەوا هەژمار بکرێت بە لەبەرچاوگرتنی قورسایی تاوانە گومانلێکراوەکە و بارودۆخی کەسی ئەو کەسەی کە بە فەرمانەکە پارێزراوە و هۆکارەکانی تر.

کە لەسەر بنەمای هەراسانکردن داوای قەدەغەکردنی نزیکبوونەوە بکرێت، ئەوا داواکار بەرپرسیارە لە تێچووی یاریدەدەری یاسایی خۆی. ئەو کاتە دەتوانیت ئەگەری یارمەتی یاسایی گشتی بزانیت، کە ئەمەش بەندە بە داهات و سەروەت و سامانی داواکار و هەروەها سروشتی بابەتەکە. نابێت دەستبەرداری داواکاری قەدەغەکردنی نزیکبوونەوە بیت، تەنانەت ئەگەر ئەگەری بەکارهێنانی خزمەتگوزاری یاریدەدەری دادگاش نەبێت. بابەتەکانی قەدەغەکردنی نزیکبوونەوە لە دادگای ناوچەدا ئەوەندە بە وردی مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت کە مەرج نییە یاریدەدەر پێویست بێت.

داواکردنی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە

بە شێوەی ئاسایی، داوای فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە لە دادگای بەراییدا دەکرێت و بەزۆری لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت. ئەگەر پێویست بوو، پۆلیس دەتوانێت فەرمانی کاتی و دەستبەجێ بسەپێنێت، کە کارا دەبێت تا دادگای بەرایی تاوتوێی بابەتەکە دەکات.

دەتوانرێت بە شێوەی بنەڕەتی، درێژکراوە یان لەناو خێزاندا داوای فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە بکرێت.

کەسێک کە فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە بنەڕەتیی لەسەرە، نابێت لەگەڵ کەسی پارێزراودا کۆببێتەوە یان بە شێوەیەکی تر پەیوەندی بکات یان هەوڵی پەیوەندیکردن بدات. هەروەها نابێت بەشوێنکەوتنی و چاودێری بکرێت.
هەروەها فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە درێژکراوە بە واتای قەدەغەکردنی مانەوە لە نزیکی ناونیشانێکی دیاریکراو دێت، وەک ماڵ یان شوێنی کارەکەی کەسی پارێزراو. پێویستە بە وردی لەبەرچاو بگیرێت کە داواکار بۆ فەرمانی سنووردارکردنی درێژکراوە ئەگەر داواکار ناونیشانێکی نهێنی هەبێت.

دەتوانرێت قەدەغەکردنی نزیکبوونەوەی درێژکراوە بە قەدەغەکردنی نزیکبوونەوەێکی تەکنیکی کۆنترۆڵکراو بەرز بکرێتەوە، ئەگەر پێویست بێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاوانێکی گەورە دژی ژیان، تەندروستی یان ئازادی. ئەو کاتە دەتوانرێت ئەو کەسەی کە قەدەغە کراوە، بۆ نموونە گۆچانێکی چاودێری تەکنیکی بۆ دابنرێت و دەبێت مۆبایلێکی بەدواداچوون لەگەڵ خۆیدا بێت، کە لەسەر بنەمای ئەو مۆبایلە دەسەڵاتی سزای تاوانکاری چاودێری پابەندبوون بە قەدەغەکردنەکە دەکات.

کەسێک کە لەناو خێزانەکەدا فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوەی لەسەرە، دەبێت ماڵە هاوبەشەکە بەجێبهێڵێت، بەبێ گوێدانە کرێی خانووەکە یان خاوەندارێتی ماڵەکە. دەکرێت فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوەی لەناو خێزاندا بسەپێندرێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاوانێک یان هەڕەشەیەک بۆ سەر ژیان، تەندروستی یان ئازادی، بەڵام نەك لەبەر هەراسانکردن.

قەدەغەی لێنزیکبوونەوە لە دادگای بەرایی

دفەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە لە دادگاییکردندا تاوتوێ دەکرێت، کە بەدواداچوون بۆ ئەو بارودۆخانە دەکات کە بووەتە هۆی داواکردنی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە و گوێبیستی لایەنەکان و شایەتحاڵی ئامادەبوو ئەنجام دەدرێت.

بنەماکانی سەپاندنی قەدەغەکردن لەوانەیە ئەو بارودۆخانە، ئەو تاوانانە یان هەراسانکردنانە بن کە پێشتر ڕوویاندابێت و ئەگەری بەردەوامبوونیان هەبێت لە داهاتوودا. بەڵام ئەو توندوتیژییەی ڕوویداوە پێشمەرج نییە بۆ فەرمانی قەدەغەکردن. دەتوانرێت فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە بسەپێندرێت تەنانەت ئەگەر ئەو کەسەی داوای فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە دەکات نەخرێتە بەردەم دادگا.

فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە دەستبەجێ دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە کە سەپێندرا. بەڵام پێشێلکردنی قەدەغەکردنەکە ناتوانرێت سزا بدرێت تاوەکو دەسەڵاتی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە کە ئاگادار نەکرێتەوە. هەروەها نابێت کەسێک کە بە قەدەغەکردن پارێزراو بێت پەیوەندی بەو کەسەوە بکات کە ژێرباری فەرمانی قەدەغەکردن کراوە. لایەنەکان ناتوانن لەسەر کۆتایی هاتنی قەدەغەکردنەکە ڕێکبکەون، هەروەها دەبێت داوای هەڵوەشاندنەوەکە لە دادگای بەرایی بکرێت.

پێشێلکردنی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە

ئەگەر فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە پێشێلکرا، دەبێت پۆلیس ئاگادار بکرێتەوە. ئەگەر دەستبەجێ پۆلیس ئاگادارکرایەوە لە شوێنی ڕووداوەکە، باشتر وایە ڕاپۆرتی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە بخرێتە ڕوو. ئەگەر پێویست بوو پۆلیس دەتوانێت کەسی قەدەغەکراو لە دەوروبەرەکە دوور بخاتەوە. پێشێلکردنی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە تاوانێکی تاوانکارییە و سزای جەزای دەرماڵە یان تا ساڵێک زیندانی دەکرێت.

پڕکردنەوەی داوانامەی فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە

داوای فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوە لە دادگای بەرایی دەکرێت بە داوانامەیێك، کە لە ماڵپەڕی OIKEUS.FI ەوەدەستدەکەوێت. گرنگە داواکردنەکە بە وریاییەوە بکرێت. دەتوانرێت داوای یارمەتی لە یارمەتی یاسایی یان خزمەتگوزاری بنکەی یارمەتیی قوربانی تاوانکاریی بکرێت، لەوێ دەتوانیت یارمەتی بێبەرامبەر وەربگریت لە پێشکەشکردنی داواکاری و هەروەها کەسی پشتگیری بۆ دادگیری.

باشتر وایە ئاماژە بەم بابەتانەی خوارەوە بکەیت لە داوانامەکەدا:

چی ڕوویداوە و هەست بە هەڕەشە یان هەراسانکردن لە لایەنی کێوە دەکەیت؟
شیکردنەوەیێکی هەڕەشە یان هەراسانکردنەکە و شیکردنەوەیێکی ناوەڕۆکی پەیوەندییەکان.
چەند جار و بۆ چەند ساڵە هەراسانکردن، چاودێڕیکردن یان توندوتیژی ڕوویداوە؟
ئایا ڕاگەیاندنی تاوانکاری کراوە یان بە شێوەیەکی تر پەیوەندی کراوە بە پۆلیسەوە ؟
سەردانی پزیشکت کردووە؟
ئایا هیچ هەنگاوێکی تر نراوە بۆ کۆتایی هێنان بەو هەراسانکردنە یان هەڕەشەکردنە؟
ئایا کەسێک ئەو بارودۆخانە بینیوە کە لە داواکارییەکەدا ئاماژەی پێکراوە؟
ئایا منداڵانی کەم تەمەنیش لەگەڵتان بوون لەو بارودۆخانەدا؟
تێڕوانین بۆ بەردەوامبوونی هەراسانکردن یان هەڕەشەی تاوانکاری لە داهاتوودا.

چۆن بارودۆخەکە کاریگەری لەسەر ژیانی ئاسایی دەبێت – ترس، خۆشگوزەرانی گشتی و بەڕێوەچوونی ژیانی ڕۆژانە؟

لە کاتی داوای فەرمانی قەدەغەی لێنزیکبوونەوەی درێژەکراودا، پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە لە کوێدا هەست بە مەترسی دەکرێت.
ئایا تۆ بەدوای پاراستندا دەکەیت بۆ خۆت یان بۆ منداڵێکی کەم تەمەنیش؟

ئەبێت داواکارییەکە بەڵگەنامەی لەگەڵدا بێت، کە ئەشێت بریتی بێت لە:

ڕاگەیاندنەکانی تاوان
ڕاپۆرتی پزیشکی یان کۆپی ڕاپۆرتی باری نەخۆشی
تۆماری فەرمانبەری سۆشیاڵ و خانەی ئەمنی
ئیمەیڵ، نامەی کورت یان نامەی تر
پەیوەندییە وەرگیراوەکان و هەوڵەکانی پەیوەندی تۆمارکراو: ژمارەکان، کاتەکان و ناوەڕۆکیان
ئەو شایەتانەی لە فۆرمی پەیوەندیدا تۆمارکراون، وەکو ئەو بارودۆخانەی دراوسێکان، هاوڕێیان و هاوکاران بینیویانە یان بیستویانە.

بنکەی یارمەتیدانی قوربانی تاوانکاریی 006 116

ژمارە تەلەفۆنی یاساناس 177 161 0800

بۆ چاتکردنی ریکو (:RIKUchat (riku.fi/chat

بنکەی ریکو خزمەتی خۆڕایی دەکات لە سەرتاسەریی ووڵات/ لە تۆڕی ئینتەرنێت، لە تەلەفۆن لە 7 نوسینگەی هەرێمیدا و لە 31 بنکەی خزمەتگوزاریدا.

هه موو خزمەت و پەیوەندییەکان : riku.fi

چالاکیەکان لەلایەن وەزارەتی دادەوە پاڵپشتی دەکرێن.

Lähestymiskielto-esite soraniksi (pdf)